Centrum Astronomii
Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika

„Pulsary z maksimum energii w widmie około 1 GHz”

dr hab. Wojciech Lewandowski z Instytutu Astronomii im. profesora Janusza Gila

Streszczenie:
Fale radiowe emitowane przez pulsary w czasie swej propagacji do obserwatora ulegają kilku dobrze znanym zjawiskom zachodzącym w zjonizowanym ośrodku międzygwiazdowym: dyspersji międzygwiazdowej, rozpraszaniu sygnały radiowego oraz scyntylacjom. Jest jednak jeszcze jedno zjawisko, które przez długi czas było pomijane: swobodno-swobodna absorpcja termiczna na elektronach ośrodka międzygwiazdowego. Zjawisko to było uznawane za istotne wyłącznie na bardzo niskich częstościach radiowych (około 100 MHz i poniżej), jednakże odkrycie nowej grupy pulsarów wyraźnym maksimum energii na częstotliwościach około 1 GHz (ang. gigahertz-peaked spectra, GPS) zmusiło nas do zrewidowania tego sposobu myślenia.
Na chwilę obecną znamy około 30 pulsarów typu GPS (w tej liczbie znajdują się też 3 z 5 znanych radio-magnetarów). Większość z tych obiektów znajduje się w nietypowych lokalizacjach: wewnątrz mgławic będących pozostałościami po wybuchach supernowych, mgławic wiatru pulsarowego, czy tez wewnątrz gęstych obszarów H II. Nasze badania wykazały, że w pewnych specyficznych sytuacjach tego typu otoczenia pulsarów mogą być źródłem absorpcji termicznej na tyle silnym, by powodować obserwowane załamanie kształtu widma radiowego. Tego typu badania pozwolą nam lepiej przygotować się na interpretację wyników odkryć/obserwacji pulsarów za pomocą nowych instrumentów (takich jak np. SKA). Dodatkowo, mogą przyczynić się do rozwiązania kilku niewyjaśnionych zagadek - jak np. dlaczego nie widzimy żadnego spośród setek pulsarów których istnienia spodziewamy się w samym centrum Drogi Mlecznej?

Data
20.12.2017 - 11:15
Miejsce
Sala seminaryjna KRA